vuller English version
Begin » Over ons » Nut en noodzaak
vuller
"Toen onze Verlosser, de Zoon van God, in Mattheüs 28:18 het bekende bevel gaf, en daarbij wees op de Hem gegeven autoriteit, heeft Hij voor India geen uitzondering gemaakt. Dit schone stuk van zijn aardbodem en daar woonachtige volken gaan Hem ter harte."

prof.drs.Heinrich M.Ohmann, 1985
Twee Indiase mannen op de fiets.

 

Uitgebreid zoeken

Inloggen
vuller

Nut en Noodzaak


Door A.S.van der Lugt

Honderden mensen stonden in de rij voor een sporthal in Den Bosch om een knuffel te ontvangen van Mata Amritanandamayi (Trouw, 26 oktober 2005). Uit Nederland, België, Frankrijk, Duitsland komen de mensen. Het is een typerend voorbeeld: we komen in aanraking met het hindoeïsme. Hoewel het aantal hindoes niet groot is in Nederland en België (vergeleken met de moslims), zal door de emancipatie van het hindoeïsme de kans op een kennismaking steeds groter worden. Daarbij valt op hoe argeloos ver de christenen daarin willen gaan en hoe onbekend zij zijn met de spirituele mentaliteit van de hindoe. Hoe komt dat?

1 Emotie
Ik zie in de eerste plaats de emotionele wending die het christelijk geloof heeft gemaakt in de laatste 50 jaar. Bij het debacle van het rationele denken en de daarop volgende doorstart in het postmoderne denken, is de aandacht voor gevoel en intuïtie een culturele factor van belang geworden. Veel christenen zijn daarin bijna kritiekloos meegegaan en staan nu open voor een levenswijze die de spirituele ervaring als bron van kennis en wijsheid aanprijst. Het hindoeïsme kent wel haar eigen heilige geschriften (bijvoorbeeld de Veda’s, de Bhagavad Gita, de Yoga-Soetra’s), maar die hebben geen kritische functie ten opzichte van de innerlijke ervaring. Vandaar dat goeroe’s en yogi’s als goden vereerd kunnen worden en navenant invloed hebben. Bepaalde christenen blijken buitengewoon argeloos tegenover dergelijke wijsheidsleraars, in hun jagen naar de Godservaring.

2 Identiteit
Het tweede is de crisis van de identiteit. Door ontwikkelingen in onze cultuur is de vorming en bevestiging van de individuele identiteit een probleem geworden. Zo ontstonden dwingende zoekvragen: wie ben ik en wie kan ik worden? Bij die vragen zijn hulpverleners nodig (seculier of christelijk), maar ook het hindoeïsme blijkt een antwoord te hebben. In de historie van deze religie is diep nagedacht over het innerlijke leven van de mens. Duistere aforismen uit een lang verleden blijken actueel te worden vertaald in aansprekend psychologisch jargon. De mens is meer dan materie en de geest kent krachten die wij hebben onderschat. De hindoe-weg van de yoga is een voorbeeld van identiteitsvorming die voor jaren werk geeft om je innerlijk en uiterlijk, materie en geest in harmonie te ontwikkelen.

3 Lichaam
Daarbij sluit aan de aandacht voor het lichaamswerk. Het lichaam is ontdekt: bijvoorbeeld in haar kwetsbaarheid en als bron van genot. Naast de reguliere geneeskunde blijkt de Indiase Ayurveda een methode van diagnose en behandeling te bieden. Aangezien gezondheid een van de hoogste doelen van de westerse mens is (christenen niet uitgezonderd), wordt de bijdrage uit de Indiase cultuur vriendelijk ontvangen. Als het gaat om het seksuele genot, blijkt de oude christelijke reserve afgelegd. Een tot sleur geworden seksuele relatie wordt nieuw leven in geblazen door bladen en boeken en de erotische beurzen die jaarlijks op verscheidene plaatsen in Nederland gehouden worden zijn genoemd naar een befaamd boek uit de Indiase cultuur: de Kamasoetra.

4 Scheiding
Ik noem als vierde de allergie voor tegenstellingen. Het scheidingsdenken is verdacht geworden. Een sterke culturele stroom wijst het denken in antithese aan als bron van ellende, agressie en onderdrukking. Het zoeken naar overeenkomsten op een hoger of dieper vlak is de weg die gewezen wordt, ook in het maatschappelijk debat over de veelheid aan etnische groepen in ons land: we zijn toch allemaal mensen, we delen toch één land, we dienen toch uiteindelijk dezelfde hogere macht? In de orthodoxe christelijke wereld is de ‘oecumene van het hart’ het principe geworden dat de kerkgrenzen overstijgt; zo vervaagt voor sommigen het verschil tussen de christen en de hindoe. De verschillen behoren dan tot de oppervlakte-structuur van een religie, maar op het diepere nivo (lees: het eigenlijke) heerst overeenstemming en gelijkheid.

5 Esoterie
Veel invloedrijke schrijvers in de esoterie hebben een achtergrond in India en omgeving of zijn daardoor gestempeld: Deepak Chopra, Krishnamurti, de Dalai Lama. Neale Donald Walsh vertoont in zijn geschriften de sporen van de monistische stroming van de Advaita Vedanta. De boeken worden in grote oplagen uitgeven en verkocht. Op de nachtkastjes van de christenen liggen zij naast of in plaats van de Bijbel. Met groot gemak wordt de invloed van de geest gezien als die van de Heilige Geest en is Christus gevierd als grote Meester die zichzelf realiseerde als Gods Zoon. Velen die zich laven aan de bronnen van de esoterie blijken een opvoeding als christen te hebben gehad. Zij hebben zich daarvan afgekeerd. Het exclusieve stond hen tegen en de openheid van de vele vormen die teruggaan op het Absolute Ene wordt omhelsd en uitgedragen. Christenen die lijden aan de kerk en de verdeeldheid staan makkelijk open voor deze boodschap.

6 Rituelen
De devotie en de ritualisering van het hindoegeloof noem ik als laatste. Het protestantse christendom heeft zich traditioneel sterk gemaakt in denken en maatschappelijk handelen. De aandacht voor het Woord en de prediking staat centraal in de calvinistische zondagse eredienst. Allerwegen hoor je de klacht van verschraling en rationaliteit. De roep om vormen klinkt, waarin zich overgave kan uiten: kaarsen branden, processies, gebedsnachten en dergelijke. Allerlei tradities mogen aanbiedingen doen. Het hindoeïsme kan meedoen als het gaat om de bhakti-stroming, die de overgrote meerderheid van de hindoes in Nederland eigen is. In een religieuze gewoonte van aanbidding van beelden, het bidden van de rozenkrans, het onderhouden van vastendagen en dergelijke worden christenen geestelijk geprikkeld en uitgedaagd. Kan het een plaats krijgen in het navolgen van Christus en het ontwikkelen van een christelijke levensstijl?

Toerusting
Sterker dan voorheen is er noodzaak om Nederlandse kerken en christenen toe te rusten voor de ontmoeting met het hindoeïsme. Er is veel onkunde aan de kant van christenen. De informatie die beschikbaar is, heeft een kader nodig. We moeten ons verder bezinnen op de vraag naar de verhouding tussen het christelijke geloof het Oosten. Het culturele klimaat ondersteunt die bezinning nauwelijks. Integendeel, de noodzaak om te weten wat de achtergronden van nieuwe praktijken of meningen zijn wordt amper ingezien: ‘als het maar werkt’. Dat er zo meer binnen wordt gehaald dat christenen lief moet zijn, wordt niet onderkend. Het zal stellig de hindoe en de esotericus aangenaam treffen als christenen zich laten meenemen in oosterse rituelen en gedachten, maar de schade aan de kant van het christelijk geloof is op termijn uit te tekenen: de unieke positie van de Heer Jezus Christus, de unieke waarde van de Bijbel als Gods gezaghebbende Woord en de eigen betekenis van de christelijke manier van leven zullen verdwijnen.

Nuttig en nodig
Niet ieder zal dat betreuren. Maar allen die hart hebben voor het Evangelie van Jezus Christus kunnen het niet zomaar aanzien. Jezus is Heer over allen en zijn boodschap is ook voor hindoes in Nederland en België. Zo hier en daar zijn kerken en christenen actief om ook deze naasten te bereiken. Maar er kan meer! Als kerken in Nederland en Vlaanderen zich bewust worden van deze roeping, zal de behoefte aan toerusting en bezinning groeien. Het gaat om voorlichting over het hindoeïsme en haar kerngedachten, zoals reïncarnatie en karma. Door middel van brochures, cursussen, gespreksavonden, voorlichting kunnen wij de kerken dienen. Er kan een platform komen van allen die in hun dagelijks werk met hindoes en hun gedachten in aanraking komen, om ervaringen te delen. Allen die uit het hindoeïsme tot Christus gekomen zijn kunnen er een ontmoetingsplaats vinden voor gebed en bemoediging. Men kan studie van allerlei aspecten van het gesprek tussen hindoes en christenen stimuleren en door middel van nationale en internationale congressen of conferenties doordenken en doorgeven.

  © 2005-2006 Evangelie & Hindoes. | Grafisch ontwerp: Marjan Geerts | Techniek: Jan Pieter Waagmeester |
Deze pagina is geschreven conform XHTML 1.1. Fout gevonden in deze site? Mail naar de webmaster